preloading
  1. صفحه اصلی
  2. دانستنی‌ها
  3. مقالات
  4. آشنایی با بیماری های آمیزشی جنسی (STD) و روش‌های تشخیص آن‌ها
آشنایی با بیماری های آمیزشی جنسی (STD) و روش‌های تشخیص آن‌ها

آشنایی با بیماری های آمیزشی جنسی (STD) و روش‌های تشخیص آن‌ها

Sexual Transmitted Disease بیماری های آمیزشی جنسی (STD)

بیماری های آمیزشی جنسی از بیماری‌های نسبتاً شایعی هستند که از شخصی به شخص دیگر به دنبال تماسی جنسی منتقل می‌شوند. علّت ایجاد بیماری‌های آمیزشی باکتری‌ها و یروس‌هایی هستند که از طریق پوست و ترشحات مجاری تناسلی از فردی به فرد دیگر در طی فعالیّت جنسی منتقل می‌شوند و باعث ایجاد علائم موضعی و عمومی در بدن می‌شوند.

بیماری‌های آمیزشی در هر دو جنس مذکر و مؤنث ایجاد می‌شوند ولی علائم و عوارض آن‌ها در دو جنس متفاوت است.

علائم بیماری های جنسی در خانم ها

ترشحات بدبو و غیرمعمول از دستگاه تناسلی، سوزش و خارش و ضایعات زخمی و در ناحیه تناسلی، درد کشاله ران و اطراف دستگاه تناسلی، درد حین نزدیکی و …

علائم بیماری های جنسی در مردان

شامل ترشح از مجرای ادرار، بزرگ شدن عقده‌های لنفاوی کشاله ران، زخم ناحیه تناسلی، درد و سوزش هنگام دفع ادرار و …

پاتوژن‌های باکتریال ایجاد کننده STD نظیر Chlamydia trachomatis و Neisseria gonorrhoeae نه تنها در ایجاد عفونت‌های حاد بلکه در ایجاد عوارض طولانی مدت نظیر ایجاد پیامدهای نامطلوب حاملگی نقش دارد، لذا انجام غربالگری برای این پاتوژن‌ها شدیدا توصیه می‌شود و باید در کیت های تشخیصی std حتما این دو پاتوژن کنجانده شود.

تریکوموناس واژینالیس، استرپتوکوک گروه B و ژنیتال مایکوپلاسما نیز در ایجاد عوارض بارداری نقش دارد اما از آن جایی که این سویه‌ها در نمونه افراد سالم هم مشاهده شده است در ارتباط با لزوم وجود این پاتوژن‌ها در پنل‌های غربالگری اطمینانی وجود ندارد. در این مقاله به توضیح مختصری در ارتباط با برخی از پاتوژن‌های مهم و اثرات آن در بارداری و نهایتا روش‌های تشخیصی ارائه خواهد شد.

  • پاتوژن‌های مهم STD

۱- کلایمیدیا تراکوماتیس

کلایمیدیا تراکوماتیس شایع‌ترین علت عفونت‌های باکتریایی قابل درمان منتقله از راه جنسی در سراسر جهان است. عفونت کلامیدیا بدون درمان در مردان می‌تواند Epididymitis و Proctitis را ایجاد کند. در زنان اگر چه اغلب این عفونت بدون علامت است و یا حداقل علائم ممکن نشان می‌دهد، برخی از آن‌ها علائمی چون سالبینیت، آندومتریت، بیماری التهابی لگنی، بارداری خارج رحمی و ناباروری ناشی از نقص فاکتور لوله‌ای را نشان می‌دهند. ابتلا به این عفونت با افزایش خطر ابتلا به HIV همراه است و همچنین این عفونت می‌تواند عامل خطری برای ایجاد کارسینوم گردن باشد. برای جلوگیری از گسترش بیماری و عوارض شدید، تشخیص زودهنگام و درمان افراد آلوده ضروری است.

۲- نایسریا گونره آ

شايع‌ترين محل عفونت Neisseria gonorrhoeae، مجاری ادرار و دستگاه تناسلی است. مردان مبتلا به این عفونت ممكن است دچار سوزش ادرار شوند و زنان ممكن است دچار تخریب خفیف مخاط واژینال و درد شدید لگن شوند یا گاها هیچ علامت بالینی نداشته باشند. دیگر عفونت‌های N. gonorrhoeae شامل آنورکتال، التهاب حلق و تخمدان/رحم می‌باشد. عفونت‌هایی که در دوره نوزادی اتفاق می‌افتد ممکن است چشم نوزاد را آلوده کنند. عدم درمان عفونت، باعث انتشار عفونت به مناطق دیگر بدن از جمله مفاصل می‌شود. شایع‌ترین مفاصل برای این پاتوژن شامل مچ دست، مچ پا و مفاصل دست و پا است. عفونت‌های N. gonorrhoeae  با استفاده از تکنیک‌های کشت یا سایر تکنیک‌ها نظیر تست‌های مبتنی بر تکثیر اسید نوکلئیک تشخیص داده می‌شوند.

۳- مایکوپلاسماژنیتالیوم

مایکوپلاسماژنیتالیوم یکی از گونه‌هاي مهم مایکوپلاسماها محسوب می‌شود که  اندازه ژنوم بسیار کوچکی دارد و عامل یورتریت غیر گنوکوکی، بیماري التهاب لگن و سقط‌هاي خود به خودي با زایمان زودرس می‌باشد. در صورت عدم انجام برنامه‌هاي تشخیصی، پیشگیري و درمان مناسب عفونت‌هاي مایکوپلاسمایی، به طور مستمر باقیمانده و منجر به عواقب خطرناکی مانند التهاب لگن و ناباروري می‌گردند.

روش‌هاي شناسایی مایکوپلاسماها کشت، روش‌هاي سرولوژیک و تکثیر اسید نوکلئیک می‌باشند. این باکتری سخت رشد بوده و براي تکثیر در محیط‌هاي کشت، به شرایط ویژه‌اي نیازمند است. کشت باکتري روش استاندارد طلایی تشخیص مایکوپلاسماها است با این حال این روش بسیار سخت بوده و نیازمند محیط‌هاي کشت اختصاصی می‌باشد. اما به علت اختصاصیت و حساسیت پایین و رشد کم سویه‌ها، این روش نسبت به روش سنجش مولکولی از ارجحیت کمی برخورداراست. روش‌هاي سرولوژیکی مانند فیکساسیون کمپلمان، آنزیم ایمنواسی و میکروفلورسانت نیز گاها استفاده می‌شوند ولی این روش‌ها نیز از اختصاصیت و حساسیت پایینی نسبت به تست های مولکولی برخوردار بوده و به دلیل مشکل بودن تفسیر تیتر آنتی بادي در دوران حاد و نقاهت بیماري و همچنین زمانبربودن، این تست‌ها کمتر انجام می‌شوند.

  • عوارض عفونت‌های STD در دوران بارداری

خانم‌های باردار نسبت به عفونت‌های خاص آسیب‌پذیرتر می‌باشد و اگر این عفونت‌ها درمان نشوند، ممکن است عوارض شدیدتری ایجاد کنند. هر خانم بارداری که تجربه حتی یک عفونت جزئی در دوران بارداری داشته باشد باید حتما به پزشک یا ماما مراجعه کند.

یکی از عفونت‌های قارچی رایج واژن، قارچی به نام کاندیدا است. دلیل ابتلا به این عفونت‌ها، ایجاد تغییرات ایمونولوژیک، افزایش تولید گلیکوژن و افزایش سطح استروژن در دوران بارداری می‌باشد.

براساس گزارش ۲۰۱۵، حدود ۲۰ درصد از همه زنان دارای عفونت کاندیدا هستند که در حین بارداری به 30 درصد می‌رسد و به نظر می‌رسد در سه ماهه دوم و سوم سهم بیشتری داشته باشد.

شایع‌ترین نشانه‌های عفونت واژینال با مخمرها عبارتند از:

  • خارش در اطراف مهبل (واژن)
  • یک تخلیه واژینال ضخیم، سفید، پنیر مانند
  • بوی نان یا آبجو که از واژن می‌آید
  • درد یا سوزش در واژن و اطراف آن
  • درد یا سوزش در طول رابطه جنسی

افراد مبتلا به عفونت مخمر واژن ممکن است از داروی تجویزی یا بدون نسخه استفاده کنند اما خانم‌های باردار، نباید از این داروها بدون نظر پزشک یا ماما استفاده کنند. قبل از شروع درمان عفونت لازم است نوع عفونت با یک روش دقیق و حساس تشخیص داده شود و تعیین گردد که عفونت باکتریایی است یا قارچی؟

مراکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌ها (CDC) برخی استراتژی‌ها را برای کاهش خطر ابتلا به عفونت در دوران بارداری ارائه می‌دهند که عبارتند از:

  • داشتن رابطه جنسی مطمئن
  • غربالگری شریک جنسی از نظر عفونت‌های منتقله از طریق رابطه جنسی (STD test)
  • شستن دست به دقت
  • اجتناب از افرادی که عفونت‌های مسری دارند
  • انجام تست تشخیص STD

تاثیرات عفونت‌ها بر روی یک جنین در حال رشد:

این عفونت‌ها ممکن است به مادر آسیب برساند، بدن او را به گونه‌ای ضعیف کند که قادر به پرورش جنین به صورت طبیعی نباشد.

داروهایی که در درمان این عفونت‌ها استفاده می‌شوند می‌تواند برای جنین بسیار مضر باشد.

عفونت باکتریایی واژن ممکن است باعث ایجاد زایمان زودرس شود.

امکان انتقال بیماری‌های مسری مانند هپاتیت، سیفلیس، تبخال و HIV به جنین وجود دارد.

کلامیدیا، می‌تواند باعث عفونت چشم و پنومونی در جنین شود.

گونوره آ، می‌تواند مایع آمنیوتیک را آلوده کرده و باعث ایجاد زایمان زودرس شود و همچنین ممکن است منجر به عفونت چشم و کوری گردد.

لذا انجام غربالگری برای خانم‌ها و شریک جنسی آن‌ها قبل از بارداری توصیه می‌گردد.

  • روش‌های تشخیص STD (بیماری‌های آمیزش جنسی)

به دلیل اهمیت موضوع غربالگری این عفونت باید با استفاده از روش های بسیار دقیق و حساس مانند تست‌های مبتنی بر تکثیر اسیدهای نوکلئیک انجام شود. علاوه بر لزوم استفاده از کیت های آزمایشگاهی و روش‌های دقیق و حساس باید حتما از روش‌های کنترل کیفی نیز استفاده کرد. آزمایشگاه‌هایی که در زمینه غربالگری و تشخیص عفونت های STD کار می کنند می‌بایست مراحل کنترل کیفی و تضمین کیفیت را بسیار دقیق و بر اساس پروتوکل‌های موجود در سازمان CLIA و CAP انجام دهند چرا که وجود نتایج منفی کاذب باعث ایجاد عوارض بسیار جدی برای خود بیمار و احتمال انتقال این عفونت به افراد دیگر و افزایش شیوع این عفونت در جامعه می‌شود.

در حال حاضر روش‌هایی که برای تشخیص این عفونت‌ها وجود دارد عبارتند از:

  • مشاهده مستقیم میکروسکوپی میکروارگانیسم ها
  • کشت
  • شناسایی آنتی ژن
  • واکنش‌های سرولوژیک جهت شناسایی آنتی بادی
  • تست هایی که متابولیت های میکروبی را شناسایی می کنند نظیر Whiff test
  • تست های مولکولی

در جدول زیر حساسیت و اختصاصیت روش های مختلف در تشخیص این عفونت‌ها نشان داده شده است.

با توجه به اطلاعات نشان داده شده در جدول می‌‌توان به این نتیجه رسید که بسیاری از میکروارگانیسم‌های ایجاد کننده این عفونت را نمی‌توان با روش‌هایی نظیر کشت شناسایی کرد و یا شناسایی آن‌ها با استفاده از روش‌های سرولوژیک از حساسیت و اختصاصیت کمی برخوردار است در نتیجه استفاده از روش های مولکولی می تواند جایگزین مناسبی باشد. روش های مولکولی نیز انواع مختلفی دارد که عبارتند از:

  • روش های مبتنی بر هیبریدیزاسیون
  • روش های مبتنی بر تکثیر اسید نوکلئیک
  • تایپینگ سویه‌ها در بررسی های اپیدمیولوژیک

در کل مزیت‌هایی که روش تست مولکولی نسبت سایر روش‌های تشخیصی دارند عبارتند از:

  1. امکان شناسایی میکروارگانیسم هایی که امکان کشت آن ها وجود ندارد نظیر HPV و Treponema pallidum
  2. شناسایی ارگانیسم‌های جداشده از محیط کشت و تأیید نتایج حاصل از کشت
  3. شناسایی سریع ارگانیسم موجود در نمونه‌های بالینی
  4. شناسایی افتراقی سویه‌های نزدیک به هم نظیر HSV1 و HSV2
  5. بررسی اپیدمیولوژی و پاتوفیزیولوژی پاتوژن‌های STI یا همان SDT نظیر بررسی های DNA Fingerprint
  6. افزایش حساسیت و اختصاصیت

 گرچه کشت بافت به عنوان استاندارد طلایی در تشخیص در نظر گرفته می‌شود. با این حال، با در دسترس بودن روش‌های جدید تشخیصی به ویژه روش‌های مولکولی که بسیار حساس و دقیق هستند، تشخیص این عفونت بسیار سریع و آسان شده است. در برخی کیت های آزمایشگاهی جدید اساس کار استفاده از تکنیک PCR و هیبریدیزاسیون و گاها هیبریدیزاسیون مبتنی بر ایمنوکروماتوگرافی است که زمان انجام تست نسبت کشت کوتاهتر بوده و حساسیت و دقت روش نیز بسیار عالی است. در روش‌های مبتنی بر ایمنوکروماتوگرافی(oligogene) زمان انجام تست نسبت به سایر روش‌های موجود بسیار کوتاه تر (PCR کمتر از ۴۵ دقیقه و هیبریدیزاسیون کمتر از ۱۵ دقیقه) است که طی مطالعات مختلف این ادعا به اثبات رسیده است. به عنوان مثال در مطالعه‌ای که در سال  ۲۰۱۵ انجام شد، قابلیت اطمینان، دقت و سودمندی کیت آزمایشگاهی جدید OligoGen NG در مقایسه با نتایج cobas4800 مورد بررسی قرار گرفت. یک مطالعه آینده نگر برای تشخیص N. gonorrhoeae با استفاده از نمونه‌های ادرار (152 نفر)،رکتال (نفر80) غدد درون ریز (نفر67)، حلق و بینی (41 نفر) و سواب اورترل (5نفر) طراحی شده بود. حساسیت، ویژگی، ارزش پیش بینی کننده مثبت و منفی و مقدار کاپا برای تشخیص N. gonorrhoeae با استفاده از کیت NG OligoGen به ترتیب 99.6٪، 100٪، 100٪، 99.1٪ و 0.99 بود. داده‌های آماری به دست آمده در این تحقیق نتایج مفید و قابل اعتماد این آزمایش جدید را تایید می‌کند.

 

 

مقالات مرتبط

نمایندگی انحصاری برترین برندهای تجهیزات پزشکی و کیت‌ های آزمایشگاهی